Home BIZ News PIETER OMTZIGT MOET HET ALLEEN DOEN – De invloed van Overijssel/Twente in Den Haag is sterk verminderd

PIETER OMTZIGT MOET HET ALLEEN DOEN – De invloed van Overijssel/Twente in Den Haag is sterk verminderd

door Twentevisie
6 views

Premier Rutte wilde na de verkiezingen op 17 maart het liefst de volgende dag door met hetzelfde kabinet. Maar allerlei vertrouwensproblemen belemmerden dat. Inmiddels zijn we bijna twee maanden verder en bij het ter perse gaan van dit periodiek is er nog verre van zicht op een nieuw kabinet. Bernard Kobes (Vriezenveen, 30 juli 1945) is opgeleid tot leraar geschiedenis en hij heeft dat vak van 1975 tot 1986 uitgeoefend aan het College Noetsele in Nijverdal (nu Reggesteyn). Vanaf 1968 is hij (als jongste van het land) gemeenteraadslid geweest, wethouder in de gemeente Hellendoorn en in 1991 volgde zijn benoeming tot burgemeester van de toenmalige gemeente Zwartsluis. Zeven jaar later werd hij burgemeester van Ommen en in september 2000 werd Kobes de burgemeester van Wierden. Precies negen jaar later volgde zijn benoeming tot burgemeester van de gemeente Twenterand waartoe ook de voormalige gemeente Vriezenveen behoort. Het cirkeltje is rond voor hem. Kobes en ik kwamen elkaar onlangs tegen en Kobes zette uiteen dat Overijssel voor wat betreft de invloed in ‘politiek Den Haag’ er slecht aan toe is. Daarom nodigde ik hem uit daarover samen een artikel te schrijven.

Tekst | Jan Medendorp en Bernard Kobes
Fotografie | Eric Brinkhorst

“Mijn partij, het CDA, was na de verkiezingen in 2017 de grootste in veertien plattelandsgemeenten, zegt Kobes, lid van
het partijbestuur en voorzitter van het CDA Overijssel. “Nu nog in zes: Hellendoorn, Twenterand, Tubbergen, Dinkelland, Hardenberg en Ommen.” Kobes baalt er zichtbaar van. Om het lijstje compleet te maken: de VVD is nu (na maart) de grootste in veertien gemeenten in Overijssel, de SGP in de bekende drie: Rijssen-Holten, Staphorst en Zwartewaterland.
D66 is de grootste partij in Zwolle en Deventer. Maar wat Kobes nog veel ernstiger vindt, is dat er nog maar een paar
Kamerleden in Den Haag zitten die de ‘roots’ in Overijssel hebben. “Dus even een probleem onder de aandacht brengen
is lastiger.” Laat staan dat er wat aan gedaan wordt…

Verkiezingsuitslagen onherleidbaar

Rotterdam herbergt met 590.000 inwoners zes Kamerleden, het gebied is kleiner dan Twente maar het heeft wel evenveel zetels als heel Overijssel waar 1,1 miljoen mensen wonen. De gemeente Utrecht (360.000 inwoners) telt zes Kamerleden, net zoveel als er in heel Overijssel wonen; in de provincie Utrecht met 1,3 miljoen inwoners wonen vijftien Kamerleden. Het is dit jaar voor geïnteresseerden en onderzoekers moeilijk een goed overzicht te krijgen van de verkiezingsuitslagen per gemeente. De Kiesraad verzamelde die informatie wel, maar publiceerde die niet. Een groot deel van de 352 Nederlandse gemeenten publiceert de uitslagen op stemstembureau-niveau niet uit eigen beweging. “Het ministerie van Binnenlandse Zaken moet er bij de gemeenten op aandringen om de gegevens per stembureau alsnog te openbaren, stelt hoogleraar staatsrecht Wim Voermans. De digitale burger verwacht transparantie van de overheid. Daarom moeten de uitslagen ook zo volledig mogelijk worden gepubliceerd. Anders voed je complottheorieën over de verkiezingsuitslag,” deelt Kobes de mening van Voermans.

Overijssel

Bij de verkiezingen van 17 maart streden maar liefst 1579 kandidaten verdeeld over 37 partijen om de 150 zetels in de Tweede Kamer, een naoorlogs record (in 2017 waren er 1116 kandidaten van 28 partijen van wie er dertien in de Kamer kwamen). “Maar het aantal Kamerleden uit Overijssel is flink afgenomen, en dat is voor het oosten een slechte ontwikkeling,” doceert Kobes. In 2017 kwamen Han ten Broeke (VVD) uit Delden en Malik Azmani (VVD) uit Dalfsen dankzij voorkeurstemmen in de Kamer; dat gold ook voor PvdA’er Sharon Dijksma, Pieter Omtzigt (CDA) en Maurits von Martels (CDA). Edgar Mulder (PVV) uit Zwolle, Roy van Aalst (PVV) en Frank Futselaar (SP) uit Zwolle waren populair.
En in 2021 komt alleen Pieter Omtzigt (met 342.472 voorkeurstemmen) terug. Een schrale oogst voor de Regio Twente
met 630.000 inwoners, dat hadden er minstens vijf moeten zijn gezien het aantal inwoners. Op basis van het aantal inwoners (1.160.000) zou heel Overijssel tien zetels moeten ontvangen. Het westen van Overijssel doet het een stuk beter met vijf gekozen Kamerleden van wie Caroline van der Plas (BBB) uit Deventer en Van Kampen (VVD) nieuw zijn. Hoewel… Van Kampen was politiek adviseur van minister voor Medische Zorg en Sport, Tamara van Ark, en ook lid van de gemeenteraad van Zwolle. En Van der Plas (boerin en journalist voor tijdschriften in de agrarische sector) kent de politiek van huis uit: haar moeder Noela van der Plas-Fitzpatrick was wethouder van Deventer (CDA).

Voorkeurstemmen

Het is overigens bepaald geen sinecure om via voorkeurstemmen het Binnenhof te bereiken. “Het is gemakkelijker om door koffie te drinken met de partijvoorzitter furore te maken bij de partijtop en op die manier een blauwe zetel te bemachtigen,” verklaart Kobes de achterkamertjespolitiek. Verreweg de meeste kamereden (105) komen uit de Randstad-provincies. In de laatste decennia zijn er (op 2002 na toen de LPF in de Kamer kwam) niet zoveel nieuwe Kamerleden als dit jaar (59). Ook lijkt in de nieuwe Tweede Kamer de trend door te zetten dat Kamerleden een achtergrond hebben in de politiek of het openbaar bestuur. Van de 150 Kamerleden hebben er 106 al politieke ervaring en hebben 55 leden een functie gehad in het lokale bestuur, zoals in de gemeenteraad, colleges van B&W of in het provinciebestuur. Opvallend is dat ‘slechts’ 35% van de nieuwe Kamerleden een achtergrond heeft in het bedrijfsleven.

‘EEN ECHTE REPRESENTATIEVE VERTEGENWOORDIGING VANUIT DE REGIO’S HEEFT VOORDELEN VAN VERBONDENHEID EN VERTROUWEN IN DE POLITIEK’

Doorstroming

De doorstroming van kandidaten op verkiesbare plaatsen is van vitaal belang, vindt Kobes. Bij de verkiezingen van de leden van de Eerste Kamer in 2019 kwam Twente verder op achterstand te staan. Door de leden van Provinciale Staten werden Henk Jan Meijer (VVD) uit Zwolle en Theo Rietkerk (CDA) uit Kampen gekozen. Zij namen de plaatsen in van de (Twentse) Eerste Kamerleden Menno Knip (VVD) uit Almelo en Anne Flierman (CDA) uit Markelo: Twente -2 en West-Overijssel +2. Kennelijk slaagt West Overijssel daar beter in dan Twente. Politiek is mensenwerk. Vitamine R van relaties is noodzaak. Argumenten tellen, maar geven niet altijd de doorslag,” weet Kobes.

Tot slot

De scheefgroei van nu kan met een gemengd kiesstelsel verbeterd worden, zegt Kobes. “De representatie versterken en de afgevaardigden op deze manier door de bevolking dichterbij de burgers met hun problemen tebrengen. Een Kamerlid in de buurt en niet het kluitjesvoetbal rond de vier grote steden. Een echte representatieve vertegenwoordiging vanuit de regio’s van ons land heeft voordelen van verbondenheid en vertrouwen in de politiek.”

Gerelateerde artikelen

X